İskenderun’da Gençlik: Üniversite Sonrası Şehirde Kalmak mı, Gitmek mi?
Her yıl Haziran’da İskenderun’daki lise ve üniversite mezunları bir tercihle yüzleşir: burada kal, yoksa büyük şehre git? Bu soru, demografik verilerle somutlaşınca şehrin orta vadeli geleceği hakkında ciddi bir tablo ortaya koyar.
\n\n
Mevcut Tablo: İskenderun’da İstihdam Yapısı
\n
TÜİK 2023 verilerine göre Hatay ilinde 15-24 yaş grubu işsizlik oranı ulusal ortalamanın (yaklaşık %17.6) belirgin üzerindedir. İskenderun ekonomisinin ana omurgasını oluşturan liman ve demir-çelik sektörü, ağırlıklı olarak teknik eleman ve lojistik personeli talep ederken, beşeri bilimler ve sosyal bilimler mezunlarına sunulan pozisyon sayısı sınırlı kalmaktadır.
\n\n
Liman Sektörü: Fırsat mı, Tekdüzelik mi?
\n
İskenderun Limanı, yük hacmi açısından Türkiye’nin üst sıralarında yer almaktadır. Lojistik, gümrük müşavirliği, uluslararası ticaret ve denizcilik alanlarındaki pozisyonlar, özellikle yabancı dil bilen mezunlar için gerçek bir istihdam kapısıdır. Ancak bu pozisyonların çoğu İstanbul veya Mersin merkezli firmaların İskenderun’daki ofislerine bağlıdır; kariyer yolu kısa sürede büyük şehre taşınmayı gerektirebilmektedir.
\n\n
Deprem Sonrası Fırsat Pencereleri
\n
Şubat 2023 depremleri Hatay’ı derinden sarstı; ancak yeniden yapılanma sürecinde İskenderun’da mühendislik, mimarlık, proje yönetimi ve sosyal hizmetler alanında kayda değer bir talep oluştu. Bazı genç mühendisler, büyük şehirlerde 3-4 yıl bekleyecekleri kıdemli proje sorumluluğunu İskenderun’da 1-2 yıl içinde üstlenebildiklerini aktardı. Bu geçici fırsat penceresi 2025-2026 döneminde kısmen devam etmektedir.
\n\n
Uzaktan Çalışma: Şehirde Kalmanın Yeni Denklemi
\n
Pandemi sonrası yerleşen hibrit ve uzaktan çalışma modeli, İskenderun gibi ikinci kademe şehirlerde yeni bir denge kurdu. İstanbul’daki bir firmayla uzaktan çalışırken İskenderun’da yaşamak, kira maliyeti açısından ciddi bir avantaj sağlıyor: İskenderun’da ortalama 2+1 kira bedeli İstanbul’dakinin üçte birine denk geliyor (2024 piyasa karşılaştırması). Öte yandan internet altyapısı ve çalışma ortamı (ortak çalışma alanı eksikliği) hâlâ sorun yaratmaktadır.
\n\n
Gençlerin Gözünden İskenderun: Sosyal Ortam
\n
Kültürel mekân çeşitliliği sınırlıdır; tiyatro, sahne performansları ve uluslararası fuarlar açısından İskenderun, Adana veya Gaziantep’le rekabet edememektedir. Ancak deniz kenarı yaşamı, sosyal bağlar ve yaşam maliyetinin düşüklüğü, özellikle aile kurma aşamasındaki genç çiftler için belirleyici bir fark yaratmaktadır. Şehirde kalmayı tercih edenlerin büyük bölümü bu dengeyi bilinçli olarak kurmaktadır.
\n\n
Yerel Girişimcilik: Henüz Küçük Ama Büyüyen Bir Alan
\n
Son iki yılda İskenderun’da küçük ölçekli e-ticaret, tarımsal ürün markalama ve turizm girişimleri artmaktadır. İskenderun’un coğrafi konumu (Suriye sınırına yakınlık, liman erişimi) bazı ticaret odaklı girişimler için avantajlı bir zemin sunmaktadır. KOSGEB destekli girişimci programlarına başvurular 2023-2024 döneminde bölgede belirgin artış gösterdi.
\n\n
Kalma mı Gitme mi? Sorunun Doğru Çerçevesi
\n
Bu ikili tercih aslında yanlış kurulmuş bir sorudur. İskenderun’dan büyük şehre giden ve 5-10 yıl sonra geri dönen gençler, taşıdıkları deneyim ve bağlantılarla şehir için net bir değer katabilir. Ama bunun gerçekleşmesi için şehrin onları karşılayan bir ekonomisi olması gerekir. Yerel yönetimin ve özel sektörün bu geri dönüş döngüsünü teşvik edip etmeyeceği, İskenderun’un demografik geleceğini belirleyecek kritik değişken olmaya devam ediyor.
