İskenderun’un Yöresel Lezzetleri

İskenderun sofrası, Hatay mutfağının denize açılan kolu gibidir. Antakya’nın ot bolluğu burada da var; ama buna balık eklenmiş, Akdeniz’e özgü yoğun bir sarımsak ve acı biber sevgisi de. Ağzı sıkı bir şehirdir İskenderun: ne yerken öğünürler, ne de tarif verirken.

Sarmısak Soslu Balık: Klasiğin Adı

Körfezde avlanan Levrek ve Çipura, şehrin balık lokantalarında genellikle ızgarada servis edilir. Ama aslı İskenderun usulü yapmak için masaya bir kase sarımsaklı zeytinyağı gelir — içinde limon ve kırmızı biber de vardır. Balığı bu sosa bulayıp yersiniz. Başka bir şeye gerek yok. Bu sadece bir sos değil, yerel kimliğin en saf halidir. Mersin’de aynı yöntemi bulamazsınız; Antakya’da da pek tutulmaz.

Körfez’den Gelen Palamut

Ekim ortasından Kasım sonuna kadar İskenderun pazarlarında ve balıkçı tezgahlarında Palamut bolca bulunur. Yerel tercih: temizlenip zeytinyağı ve defne yaprağıyla fırınlamak. Hazırlığı basit ama malzemenin tazeliği belirleyicidir — o yüzden fırından çıkmış hali her yerde aynı değildir. Liman çevresindeki küçük lokantalarda haftalık menülere girer, fiyatı da makul kalır.

Hummus ve Acuka: Sabah Sofrası

İskenderun’da kahvaltı, Hatay etkisiyle şekillenir. Taze hummus (haşlanmış nohut + tahin + sarımsak + limon — kutuluk değil, tencereden), acuka (kırmızı biber ezmesi, ceviz, sarımsak), zeytinyağı ve beyaz peynir standart kahvaltı bileşenleridir. Şehir merkezindeki bazı küçük kahvaltı salonları bu ürünleri sabah saatlerinde yapar, öğleden sonra bitirir. Gitmek istiyorsanız 8.30’dan önce olun.

Kunefe mi, Katmer mi?

Hatay’da Künefe tartışmasız hakimdir; İskenderun da bu geleneğe dahildir. Ama şehrin esnafı arasında Katmer konusunda da ciddi bir rekabet var. İnce yufkadan yapılan, içinde antep fıstığı ve kaymak barındıran bu tatlı, özellikle hafta sonu sabahlarında lokanta önlerinde kuyruğa yol açar. Künefe servis süresini beklemek istemeyenler için sıcak katmer daha pratik bir alternatiftir.

Yerel Pazar: Cuma Günleri

İskenderun’un Cuma pazarı, yerel üreticilerin taze mal getirdiği, şehir merkezine yakın bir kurulan-kalkılan pazardır. Buraya gitmenin sebebi fiyat değil, Amanos eteklerinden inen köy ürünleridir: taze kekik, dağ kişnişi, çeşit çeşit acı biber, dağ zeytini. Bu ürünler marketlerde değil, sadece pazarda bulunur ve yerel mutfağın alamet-i farikasıdır.

Kaçırılmaması Gereken: İçli Köfte

Güneydoğu Türkiye’nin birçok bölgesinde ortak olan içli köfte, İskenderun’da çekilmiş et + ceviz + soğan dolgulu ve dışı ince bulgur kabukluysa “usulüne uygun” sayılır. Fırında ve haşlanmış versiyonlarının ikisi de yapılır. Fırında olanı daha çok servis edilir; yağda kızartılmış olanı ise bazı evlerde bayramlarda çıkar. Pek çok küçük lokantada günlük taze yapılır, akşam kalmaz.

• Sarımsaklı balık sosu — Körfez balığıyla birlikte, öğle yemeğinde
• Fırın Palamut — Ekim-Kasım aylarına özgü, mevsimlik
• Taze hummus — sabah kahvaltısında, tencereden, 9’dan önce
• Katmer — hafta sonu sabahı, acele etmeden
• İçli köfte — öğle servisi, günlük taze yapılan yerlerde

İskenderun’da ne yeneceğini soran birine şunu söylemek gerekir: saat ve mevsime dikkat et. Bu sofranın büyük bölümü sabah 10’dan önce ya da Ekim’de hazırdır; öğleden sonra 3’te o lokantaya gidip aynı şeyi bulmak her zaman mümkün değildir.